1.Dünya Savaşının Sebepleri ve Sonuçları

Anasayfa » Merak Ettiklerim » 1.Dünya Savaşının Sebepleri ve Sonuçları
Merak Ettiklerim Yorum yapılmamış

Genel Nedenleri

  • Hammadde ve Pazar Arayışı: Sanayi Devmrimi, ekonomilerini daha da geliştiren büyük devletlerin, üretimleri için daha fazla hammaddeye ihtiyaç duymalarına yol açmıştır.
  • Milletçilik Düşüncesi: XIX. Yüzyılda güç kazanarak yaygınlaşan milliyetçilik, çok uluslu toplumsal yapıya sahip imparatorlukların dağılmalarına ortam hazırlamıştır. Bu gelişmeler en fazla Avusturya-Macaristan ve Osmanlı Devleti’ni etkilemiştir. Bu gelişmenin sonucunda sömürgeleri koruma ya da yeni sömürgeler edinme çabaları yaşanmıştır.
  • Silahlanma Yarışı: İngiltere ve Almanya’nın başını çektiği büyük devlet birbirlerine karşı büyük bir silahlanma yarışına içine girmişlerdir.

Özel Nedenler

  • İngiltere: Mevcut sömürgeci yapılanmayı değiştirmek isteyen Almanların XIX. Yüzyıl sonlarından başlayarak büyük bir hızla silahlanmaya başlaşması, en büyük sömürgeci devlet olan İngiltere’nin çıkarlarını tehlikeye düşürmüştür.
  • Almanya: XIX. Yüzyıl sonlarında siyasi birliğini kuran Almanya, sanayi üretimi için ihtiyaç duyduğu sömürgeleri elde etmek için girişimler başlatmıştır. Bu arada önemli maden bölgeleri olan Alsas ve Loren bölgeleri 1872 yılında Fransa’dan ele geçirilmiştir. Güçlü bir kara ordusu oluşturan Almanya, deniz gücü içinde oldukça büyük yatırımlar yapmıştır.
  • Fransa: Sömürgeci diğer önemli bir güç de Fransa idi. Daha önce Almanya’ya kaptırılan Alsas – Loren bölgeleri ile ilgili anlaşmazlık nedeniyle iki ülke arasında siyasi gerginlik yaşanmıştır.
  • Rusya: Balkanlar ve Boğazlar üzerinde etkinlik kurarak sıcak denizlere ulaşmayı hedefleyen Ruslar, Balkanlarda Slav ulusları kışkırtarak Osmanlı toprakları üzerinde egemenlik sahibi olmayı planlıyordu.
  • İtalya: Siyasi birliğini XIX. Yüzyıl sonlarında kurabilen İtalya da, Almanya gibi sömürge elde etmekte geç kalan bir başka devletti. Temel amacı Akdeniz havzasında sömürge elde edebilmekti.
  • Avusturya-Macaristan: Avusturya-Macaristan, milliyetçilik düşüncesinin kendi topraklarında yayılması karşısında toprak bütünlüğünü korumakta zorlanmıştır. Avusturya Panslavist politikalar izleyen Rusya’ya karşı önem almaya çalışmıştır.

NOT: İtalya, savaşn başında Almanya’nın yanında yer almış, 1915 yılında Avusturya-Macaristan ile yaşadığı toprak anlaşmazlıkları nedeniyle İngiltere’nin tarafına geçmiştir.

  • Osmanlı Devleti: Toprak bütünlüğünü korumakta güçlük çeken Osmanlı Devleti, mevcut siyasi gerginlik içinde güçlü olan grupta yer alarak bazı kazanımlar elde etmeyi planlıyordu.
  • Bulgaristan: Balkanlarda daha fazla toprak elde etmeyi planyan Bulgaristan da, tıpkı Osmanlı Devleti gibi güçlü grubun yanında yer almayı ve kazanım sağlanmayı istiyordu.

1. Dünya Savaşının Sonuçları

  • İtilaf devleti tarafından manda ve himaye yönetimleri kurulmuştur.
  • İngiltere sömürgelerini ve gücünü korumayı başarmıştır.
  • Çok uluslu imparatorluklar parçalanmış, Yugoslavya, Macaristan, polanya gibi ulus devletler kurulmuştur.
  • Yenik devlet antlaşmaların ağır hükümleri nedeniyle ekonomik krizleri yaşamışlardır.
  • Radikal rejimler güçlenmiştir.
  • Dünya barışını korumak amacıyla Cemiyet-i Akvam(Milliyetler Cemiyeti) kurulmuştur.
  • Yeni sınırlar belirlenirken milliyetçilik akımı dikkate alınmadığı için azınlık sorunları tam olarak çözülememiştir.
  • Uçak, tank, kimyasal gaz savaşta etkin biçimde kullanılmıştır.
  • Cephe kavramı değişmiş, şehirler bombalanmış, büyük sivil kayıpları yaşanmıştır.
  • Sivil savunma kavramı önem kazanmış, sivil savunma örgütleri kurulmaya başlanmıştır.
Yorum yapmak için